Yeni adli yıl açılışında iktidara önemli uyarılarda bulunan Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker, bir de ‘yandaş yargı’ dersi verdi: Yargı bağımsız olacaksa, yandaş yargı olmaması gerekir. Olmaması için uğraşıyoruz. Herkesin de uğraş vermesi gerekir.
* HSYK’ya, Adalet Bakanı’nın başkanlık etmesi, yargı bağımsızlığını zedeleyen bir olgudur.
* Dedikodu kanıt değildir. Makul sürede yazılması gereken iddianamenin dayanağı olamaz.
* Anayasa Mahkemesi’nin işlevi Anayasa ile sınırlanmalı. Yüce Divan görevi Yargıtay’ın olmalı.
Yargıtay’da düzenlenen adli yılın açılış törenine Başbakan Erdoğan ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya da katıldı.
Dedikodu kanıt değil
Yargıtay Başkanı Gerçeker, yargı bağımsızlığı konusunda sert uyarılarda bulundu. İsim vermeden Ümraniye soruşturmasına da değinen Gerçeker, "Dedikodu, iddianamenin dayanakları arasında yer alamaz" dedi
Haber: Fatih ERBOZ
Yeni adli yılın başlaması nedeniyle Yargıtay’da düzenlenen törende konuşan Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker, yargı bağımsızlığı yönünde bir ilerleme kaydedilmediğini belirterek sert uyarılarda bulundu. Gerçeker, demokrasi kavramı çerçevesinde yapılan tartışmaların cumhuriyetin bazı değerlerine zarar verdiğine işaret etti. Yüce Divan yetkisinin kendilerine verilmesini de talep eden Yargıtay Başkanı, isim vermeden Ümraniye soruşturmasına değinerek, "Dedikodu, kanıt değil, iddianamenin dayanakları arasında yer alamaz" dedi.
Daha da kötüye gidebilir
Gerçeker, Adalet Bakanlığı’nın hazırladığı yargı reformunda yargı bağımsızlığı yönünde bir ilerlemeye rastlanmadığını ifade ederek "Yargı bağımsızlığı noktasında mevcut durumun dahi gerisine düşülmesi olasılığı söz konusudur" dedi. Gerçeker, taslakta Anayasa Mahkemesi ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’na (HSYK) Meclis’in üye seçmesinin öngörüldüğünü, Adalet Bakanı ile Müsteşarının HSYK’nın üyeleri olarak kalmaya devam ettiğini belirterek bunların yargı bağımsızlığıyla bağdaşmadığını vurguladı. Gerçeker şöyle dedi: "Hukuk devleti olmanın, başka bir ifade ile hukukun üstün tutularak, yaşamın her alanında egemen kılınmasının olmazsa olmaz koşulu, yargı erkinin görevini yaparken bağımsız, yansız ve bu işlevi doğrudan yerine getiren Hâkim ve Cumhuriyet Savcılarının güvenceli olmalarıdır. Bunu sağlamanın yolu, yargı erkinin, diğer iki erkten, yani yasama ve yürütme erklerinin etki alanından uzak tutulması, bu iki erkin alt ya da üst derecesinde değil, ancak eşiti bir konumda bulunması ile mümkün olduğunun net bir biçimde algılanmasıdır."
Bakan HSYK üyesi olamaz
Adalet Bakanı’nın HSYK üyesi olmasının yargı bağımsızlığına aykırı olduğunu belirten Yargıtay Başkanı, şunları söyledi: "Hâkim ve savcıları mesleğe kabul etme, atama, nakletme, geçici yetki verme, yükseltme, birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, görevden uzaklaştırma işlemleri bakımından tam yetkili olan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna, Adalet Bakanının başkanlık etmesi yargı bağımsızlığını zedeleyen bir olgudur. "
Yüce Divan yetkisi bize verilsin
Gerçeker, Anayasa Mahkemesi’nin işlevinin Anayasa Yargısı ile sınırlı olması gerektiğine dikkat çekerek Yüce Divan görevinin Yargıtay’a verilmesi gerektiğini ifade etti. Yargıtay Başkanı, yanlış uygulamaların, usule aykırılıkların, özellikle de iletişimin dinlenilmesindeki yasaya aykırı işlemlerin, davaların ve tutukluluk sürelerinin makul süreyi aşacak derecede uzamasının toplumda kuşku ve endişe yarattığına ve yargıya olan güveni azalttığını ifade etti.
İnsanlar incitilmemeli
İsim vermeden Ümraniye soruşturmasına da değinen Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker, şöyle devam etti: "Soruşturmanın gizliliği gerekçesi çok insancadır, çok güçlüdür, çok tutarlıdır. Kuşkulunun şerefi örselenmemeli, suç işledikleri sanılan insanlar incitilmemeli, lekelenmemelidir. Ön soruşturma asla bir güç gösterisine dönüştürülmemelidir. Dedikodu kanıt değildir, iddianamenin dayanakları arasında yer alamaz. Anayasal düzene karşı işlenen suçları, bizzat savcı soruşturmak zorundadır, kolluk ifade alamaz. Herkesin ve özellikle tutuklu bulunan kuşkuluların iddianameleri makul sürede yazılmalıdır."
Yargı bağımsız olacaksa yandaş yargı olmamalı
Yeni adli yıl açılışında iktidara önemli uyarılarda bulunan Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker, bir de ’yandaş yargı’dersi verdi. Gerçeker, konuşmasının ardından gazetecilerin, “(Yandaş yargı) ifadesini konuşma metnine koydunuz, ancak okumadınız. Böyle bir kaygınız mı var?” sorusuna “Konuşma uzundu. Zaman zaman bazı yerleri atladık. Orayı da atlamış olabilirim” yanıtını verdi. “Böyle bir gözleminiz mi var?” sorusu üzerine Gerçeker, “Olmaması gerekir diyorum. Kimseyi suçlayıcı bir tavır içinde olmadık zaten. Olmaması gerektiğini söylüyoruz. Öyle değil mi? Yargı bağımsız olacaksa, yandaş yargı olmaması gerekir. Bu, bugün için de geçerli, yarın için de geçerli, geçmişte de geçerli olan bir şey. Olmaması için uğraşıyoruz. Herkesin de uğraş vermesi gerekir” dedi. Gereçeker’in metne koyduğu ancak okumadığı bölüm özetle şöyle: “Yandaş yargıyı değil, tam bağımsız ve tarafsız yargıyı oluşturmak için uğraş vermeliyiz.”
AKP: Yargının rahatsız olmaması lazım
AKP Grup Başkanvekili Bekir Bozdağ, Yargıtay Başkanı Hasan Gerçeker’in, Yargı Reformu Taslağı’na yönelik eleştirilerine yanıt verdi. Bozdağ, “AB standartlarında bir yargı bağımsızlığı, tarafsızlığı, şeffaflığından kimsenin rahatsız olmaması lazım. Başta yargının rahatsız olmaması lazım. Aksine yasama organı yargı alanındaki standartları AB standartlarına bugüne kadar ulaştırmadı diye yasama organını eleştirmesi daha doğru olurdu” değerlendirmesinde bulundu.
MHP’den destek
Hükümet sözcüsü Cemil Çiçek de, Gerçeker’in sözlerine “Yargının yandaşı olmaz” şeklinde yanıt verdi. Öte yandan, MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural MHP’nin programında, yolsuzlukla mücadele kapsamında Yüce Divan yetkisinin Yargıtay Ceza Dairelerinden oluşacak bir heyete verilmesinin bulunduğunu söyledi.
Yalçınkaya: Önce parti içi demokrasi
Diğer yandan, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya, Gerçeker’in eleştirilerine aynen katıldığını söyledi. Adalet Bakanı ve Adalet Bakanlığı Müsteşarı’nın HSYK’da olmaması gerektiğini ifade eden Yalçınkaya AB’nin de aynı yönde istemleri bulunduğunu belirtti. Yalçınkaya, “siyasi partilerde parti içi demokrasi sağlandıktan sonra HSYK’ya yasama organınca üye seçilebileceği” görüşünü belirtti.
Özok: İktidar, yargıyı bağımlı hale getirdi
Türkiye Barolar Birliği Başkanı Özdemir Özok, AKP iktidarının tarafsızlık ve bağımsızlığına güvenmediğini açıkça ifade ettiği yargıyı bağımlı hale dönüştürmeyi tercih ettiğini belirterek, AKP’nin ’yandaş yargı’ yaratmaya çalıştığını ifade etti. HSYK toplantısında yaşanan Ümraniye davası savcıları hakkında işlem yapılması tartışmalarına da değinen Özok, “Silivri’de görülmekte olan davanın savcılarıyla ilgili benim kişisel olarak asla katılmadığım HSYK’nın tasarruf talebine karşın, Adalet Bakanlığı’nın gösterdiği direnç ve yandaş medyanın günlerce HSYK aleyhine yazdıkları, geçtiğimiz yıl Yargıtay üyesi seçimleri sırasında Adalet Bakanlığı’nın kendine yakın üyelerin seçimi için yaptığı engellemelerin yanısıra dönemin müsteşarının sırf toplantıları erteletebilmek için tartışmalı rapor aldığı iddiaları, ’yandaş yargı’ yaratmanın somut göstergeleridir” dedi. Özok, “HSYK ile ilgili düzenlemelerde bizim yıllardır dillendirdiğimiz ve AB İstişari Ziyaret raporlarında vurgulanan Adalet Bakanı ve Müsteşarı’nın kuruldan ayrılması, yargıçlık ve savcılık sınavlarının HSYK tarafından yapılması konularında bu pakette hiçbir düzenleme yoktur” diye konuştu.