Þener’den çarpýcý açýklamalar

Hükümet yüzde 47’yle seçimden çýktý ama heyecanlý baþlayamadý.Baþbakan Erdoðan’ýn eski sað kolu Abdüllatif Þener, tartýþma yaratacak açýklamalar yaptý: Seçimlerin üzerinden 2 ay geçti ama hükümet günü birlik iþlerle yoluna devam ediyor.

22 Temmuz seçimlerinin ardýndan 2 ay geçti. 60. Hükümet eylem planýný belirlemeye çalýþýrken, AKP iktidarýnýn neredeyse kesimlerin sempatisini kazanmýþ belki de tek ismi, bu hükümette yer almadý. Seçim öncesi herkesi ters köþeye yatýrarak milletvekili adayý olmayacaðýný açýklayan ve 16 yýl sonra akademik hayatýna geri dönen Baþbakan eski Yardýmcýsý ve Devlet Bakaný Abdüllatif Þener, bugün Türkiye siyasetini dýþardan izliyor. Bakanlýðý döneminde bile “iktidardaki muhalif” olarak anýlan Þener, Türkiye’nin bugünkü fotoðrafýný bizim için yorumlarken, bir kez daha kendini hatýrlattý. Þener’in yeni hükümetten, Abdullah Gül’ün Cumhurbaþkanlýðý’na, aktif siyaseti býrakma kararýndan, Baþbakan Erdoðan’a iliþkin deðerlendirmeleri tartýþma yaratacak gibi görünüyor.

KoordÝnasyon görevÝnÝ BaÞbakan durdurdu

* Sizin üstlendiðiniz dönemde koordinatör bakanlýk sistemi iþlemedi. Þimdi Hükümet yeniden bir koordinatör bakan görevlendirdi. Bu sistem iþler mi?

Bizim dönemdeki koordinasyon kurulu, sözlü kuruldu. Baþbakan tarafýndan yazýlý hale getirilmesine, “Baþbakanlýk genelgesine gerek yok” denildi. Baþbakan, “bakanlar olarak biraraya gelir söylem birliði oluþturursunuz” dedi. Bu ifade edilmiþ olmasýna raðmen ben uzunca bir süre çok formel ve düzenli çalýþtýrdým kurulu. Her hafta topladým. Bürokrasiyi de dahil ettim. Bakanlarla gündemdeki konularý olgunlaþtýrmaya çalýþtým. Sonunda Baþbakan tarafýndan, makul bir þekilde bu kurulun böyle formel bir anlam taþýmadýðý ifade edildi. Daha çok söylem birliði oluþturmak için bakanlarýn zaman zaman bir araya gelip gündemi deðerlendireceði bir yapý olarak düþünüldüðü ifade edildi. Þimdi bu hükümette farklý bir þey olmuþtur. Doðrudan doðruya Nazým Ekren’in koordinatörlük görevi yazýlmýþtýr. Bu artýk yazýlý bir metne geçmiþ, formel bir yapýdýr. Daha düzenli ve iþlevsel olarak sürdürülebileceðini düþünüyorum.


HalkIn talebÝ olursa yenÝ bÝr sÝyasÝ oluÞum düÞünülebÝlÝr

* Parlamentodan ayrýlma kararýnýzla ilgili, “cumhurbaþkaný olmak için” vb. iddialar gündeme geldi.

Bu iddialar, en azýndan þöyle bir etki yaptý bende. Halen “ben aday deðilim” sözünü niye anlatamadým diye üzmüþtür beni. Bu, “bir hesabý var” anlayýþý. Ama ben inanýn hiçbir hesap yapmýyorum þimdi de yapmýyorum. Siyasette hiç yer alamam demiyorum. Günün birinde aktif ve yoðun bir siyasete de yeniden girebilirim.

Halkýn zihni çözümlenmeli

* Aklýnýzda, yeni bir siyasi oluþumun baþýna geçmek var mý?

Böyle bir þeyin olabilmesi için bir toplumsal talebin olmasý lazým. Böyle bir talebin olduðunu halk kendisi ortaya çýkarmýþsa, göstermiþse, o takdirde bunu düþünmeye baþlayabiliriz. Þu anda olduðu gibi halk böyle bir talebi yansýtmýyorsa, herkes siyasi eðiliminden, oy verdiði yerden gayet memnun devam ediyorsa, bana da bir baþkasýna da düþen bir görev yoktur. Anketler yaparsýnýz, mevcut siyasi kurumlara ne kadar deðer verdiðini görürsünüz. Halkýn zihninde ne olduðunu çok sessizden ve derinden de çözümlemek mümkündür.

* Yeni kabineyi ve 60. Hükümetin 2 aydýr verdiði fotoðrafý nasýl deðerlendiriyorsunuz?

22 Temmuz seçimlerinden sonra hükümetin fazla ortada olmadýðýný görüyorum. Gündem Sayýn Cumhurbaþkaný ve sivil anayasa tartýþmalarýyla doluyor. Ama bakanlar, kabine, herhangi bir hükümet icraatý da gündemde deðil. 2 ayý aþtý. Dünyada, ekonomi ve siyasette çok önemli geliþmelerin olduðu bir dönemde hükümet, geçen döneme ilave yeni bir þeyle ortaya çýkamadý. Hükümet günü birlik iþlerle þu ana kadar yoluna devam ediyor. Bakýyorsunuz ne Baþbakan, ne bakanlar sözleriyle, programýyla ortada yok. Oysa seçim sonucundan böyle bir oranla iktidara gelmiþ bir Hükümetin, þu anda çok baþka türlü olmasý beklenirdi. Hükümet yeni bir heyecan ortaya çýkarmamýþtýr. Yüzde 47 oyla seçimden çýkmýþ bir Hükümet olarak yeni bir çýkýþla, heyecanla baþlayamadý.




Köþk geri çevirmez

* Sayýn Gül’ün Cumhurbaþkanlýðý boyunca Baþbakan’la arasýnýn nasýl olacaðýný düþünüyorsunuz? Örneðin Gül, anayasayla ilgili ’yetkilerimi kullanýrým’ dedi. Bunu sahici görüyor musunuz?

Sayýn Abdullah Gül’ün yetkilerini hükümetin aleyhine kullanacaðýný hiç düþünmüyorum. Zaten herkes bulunduðu yerde yetkilerini kullanýr. Ama hiçbir zaman yetkilerini hükümetin aleyhine kullanacaðýný zannetmiyorum. Ben Sayýn Gül’le hükümet arasýnda herhangi bir çatýþma çýkacaðýný düþünmüyorum. Hükümetten gelen herhangi bir talebin Cumhurbaþkaný’ndan döneceðini de düþünmüyorum. Kiþilik olarak da böyle. Cumhurbaþkaný’nýn hükümetin önünde bir baraj olabileceðine, zaman zaman hükümetle Cumhurbaþkaný arasýnda sorunlar çýkabileceðine hiç ihtimal vermiyorum.

* Basýnda Gül’ün cumhurbaþkaný olmasý nedeniyle Baþbakan’ýn rahatsýz olduðu yorumlarý yapýldý. Sizce Baþbakan rahatsýz mý? Aralarýnda bir çatýþma olabilir mi?

Cumhurbaþkaný’nýn gündemde yer almasýnýn Baþbakan’ý gündemde 2. plana düþürebileceðini, bu nedenle aralarýnda bir rekabetin oluþabileceði gibi düþünceler var. Doðrusunu söylemem gerekirse, böyle bir þey ortaya çýkabilir. Þunu kastediyorum; sayýn Cumhurbaþkaný daha fazla gündemde yer alabilir, böyle olursa Sayýn Baþbakan da, karakter olarak bildiðim için söylüyorum, gündemde en çok kendisinin olmasýný istiyor. Baþbakan, kendisinin gündeme koyduðu aðýrlýðý bir baþka yer azaltýyorsa bunu deðerlendirir mutlaka. “Benim gündemdeki aðýrlýðým artmalýdýr” diye düþünür. Ben bunu hep böyle hissetmiþimdir. Geçmiþte de böyle hissetmiþimdir. Baþbakan, “Kardeþim çok çýktýn, biraz dur” falan diye söylemez. Ama hissettirir. Yani reflekslerinden hep ön planda, hep gündemi tamamiyle kaplayan bir tarzla siyasete devam etmek istediðini anlarsýn. Daha doðrusu ben bunu hep hissederdim.

* Size nasýl hissettirdi?

Benim sürekli basýnda kalmak gibi bir stilim yoktu. Ben doðru yerde doðru görüntü vermeye çalýþýrdým. Basýnýn haftalarca benden bahsetmemiþ olmasýný, kendi açýmdan bir eksiklik olarak görmezdim. Ben, doðru göründüm mü, diye sorardým. Baþbakan’ýn benimle ilgili bazý yayýnlardan, benim bazý açýklama ve deðerlendirmelerimden çok da mutlu olduðunu söyleyemem. Rahatsýzlýk duyduðu olmuþtur. Örneðin ekonomiyle ilgili, bankalarýn yabancýlaþmasý, yabancý yatýrýmlarýn Türkiye’de hizmet sektörüne girdiði yönünde yaptýðým açýklamalar onu mutlu etmemiþtir. Bunu hissettirmiþ hatta telafuz da etmiþtir. Galataport süreci de Baþbakan’ýn benim tavrýmdan dolayý mutlu olmadýðý süreçlerden biriydi.

* O dönem de size uyarý niteliðinde bir þey söyledi mi? Çünkü siz ýsrarla tavrýnýzý sürdürdünüz.

Ýki kez “niye imzalamýyorsun” þeklinde söyledi. Benim de bazý açýklamalarým oldu. Ama tüm süreç boyunca benimle iliþkileri normaldi. Siyasette bu önemlidir. Dýþardan bakýldýðýnda, bakanlar veya baþbakanla problemli bir konu varsa, hararetli tartýþmalarýn geçeceði düþünülür. Bu her zaman doðru deðildir. Hatta problemlerin olduðu zamanlarda zaten arada bir konu var, bir de konuþmalardan dolayý kýrgýnlýk olmasýn diye nezaket ölçülerine aþýrý derecede yer verilir. Tavrýmý sürdürmeme gelince, kendi kiþisel konumunuzla ilgili hesaplarýnýz varsa her yaptýðýnýzda dengeleri nasýl etkilediðinizi, kendi konumunuz açýsýndan zararlý olup olmadýðýný ölçer biçerseniz, hiçbir zaman da tavýr adamý olamazsýnýz. Kiþisel konumunuz veya elde edeceðiniz makamlarla ilgili bir kaygýnýz, mücadeleniz yoksa rahat hareket edersiniz. Bende bu vardý. Ben istediðim zaman siyaseti de Bakanlýðý da býrakabileceðimi, köþemde kendi baþýma yaþayabileceðimi hep düþünürüm. Marks’ýn kullandýðý Spartaküs’e ait bir söz vardýr: “Bir insan zincirlerinden baþka kaybedecek hiç birþeyi olmadýðýný hissederse, özgürdür.” Ben hep kendimi böyle hissettim.

* Milletveki adayý olmamanýzýn açýklamasý gibi bu sözleriniz. Verdiðiniz ilk derste “insan çabalarýnýn etkin sonuç vermediðini görürse siyasetten çekilebilir” dediniz. Sizin için de böyle mi oldu?

Türkiye koþullarýnda doðru olan siyasetin ne olmasý gerektiðiyle ilgili 3 ana çerçeve belirledim. Bundan sapmalarýn siyaset kurumuna da, ülkeye de zarar vereceðine inandým. Birincisi: Geleneksel siyasetin kutuplaþmaya dayalý söyleminden vazgeçmesi gerekir. Geleneksel siyaset çok kolay konuþur. Önce kendinizi översiniz, arkasýndan diðer partileri yerin dibine geçirirsiniz. Hatta dinleyenlerin gönlünde diðer partililer hakkýnda kin ve nefret duygularý yerleþtirirsiniz. Böylece etkili ve baþarýlý kabul edilirsiniz. Ben böyle bir konuþma üslubunun ve bu yapýlan tarz siyasetin Türkiye’nin baþýna bela olduðunu düþünüyorum.

Bekçilik yapýlmalý

* Bu sözleriniz neredeyse tüm siyasileri, Baþbakan Erdoðan’ý, Deniz Baykal’ý, hepsini kapsýyor...

Kapsasýn. Evet hepsini kapsýyor. Hepsi yanlýþ yapýyor çünkü. Ben bu anlayýþa karþýlýk kucaklayýcý þeyler söylüyordum. Belki ben de aþýrý davranýyordum ama bazen bir uç siyaset yapma biçimini göstermek için, olmasý gerekenden de daha geriye çekiliyordum. Þarap muhabbeti yapýyordum, hepimiz Aleviyiz diyordum. Dini bütünler de, ateistler de beni kendilerinden biri olarak görüyorlardý. Siyasetin de zaten böyle olmasý gerek.

Diðer bir unsur, ben siyasetin dürüst yapýlmasý gerektiðini, siyasetçinin kamu malýna bekçilik yapmasý gerektiðini düþünüyorum. Bu mekanizmayý gayrimeþru zenginleþme aracý olarak görmek, bana kalýrsa ahlaksýzlýktýr. Diðer bir çerçeve de, siyasetin kurumsal ve toplumsal kültürün prim verdiði þeyi, iyiye doðruya çekmesidir. Torpille iþe adam alýrsanýz o kurumsal yapý içerisinde baþarýya prim verilmez. Gayrimeþru kazançlar eðer, insanlarýn zenginleþmesi için geçer akçe haline gelmiþse insanlar üretken olmazlar. Örneðin bir parti içindeyseniz, parti içi kültürün neye prim verdiðini tüm partililer bilmelidir. Örneðin, “Bu partide dürüst olmak, iþini iyi yapmak, çalýþkan olmak prim yapar. Böyle çalýþan insan yükselir. Belediye baþkan adayý, il genel meclisi üyesi olabilir, milletvekili seçiminde aday tespitinde bunlar deðerlendirme olarak dikkate alýnabilir” olmalý. Eðer böyle bir þeye, parti içi kültürün verdiði bir prim yoksa, tam aksine parti içi kültür abur cubura daha çok prim veriyorsa burada ölçü kaçmýþ demektir. Sizin orada varlýðýnýzý devam ettirmeniz çok da önemli deðildir.

Rutinleþirdim...

* Parlamentodan ayrýlýk kararýnýzýn temeli bunlar mý oldu?

Geldiðimiz nokta itibariyle Türkiye’de seçime girerken seçim sonrasý kutuplaþmanýn arttýðýný görürsünüz. Seçim öncesinde toplum bu kutuplaþmanýn etkisiyle sandýða gitti. Buna göre taraf oldu. Ýþsiz, çiftçi, esnaf kendi sorununu düþünerek ve tartýþarak oy vermedi. Köylerde bile herkes bir anayasa profesörü oldu. Ve cumhurbaþkanlýðý seçimini tartýþarak oyunu belirledi. Ben bu kararýmla, siyaset tarzýmýn daha iyi algýlanýp pekiþmesini arzu ettim. Devam etseydim rutinleþirdim, bu yaptýðým þeyler kaybolurdu. Ayrýlýk kararýmla son 5 yýl boyunca siyasetin nasýl yapýlmasý gerektiðiyle ilgili çizdiðim çizgiyi pekiþtirdim. Bu kararla, çizgime imza atmýþ oldum.

Hükümet IMF ile yeni stand-by yapmamalý

* Stand by önümüzdeki aylarda tamamlanýyor. Hükümet bir kez daha IMF ile ilgili karar verme noktasýnda. Sizce ne yapmalý?

Ben 18. stand by biterken de bakan sýfatýyla þunu söylemiþtim: IMF ile iliþkilerin bir stand-by düzeyinde derinleþtirilmesine ihtiyaç yoktur. Bir süre sonra yeni bir stand-by yapýlacaðýný anladýðým andan itibaren de bu lafý kullanmadým. Gerçekten de eski stand-by yerine yenisi imzalandý. Þimdi ayný noktadayýz. Hükümetin yeni bir stand-by yaparak IMF ile iliþkileri sürdürmesinin doðru olduðu kanaatinde deðilim. Yani eðer ekenomi yönetiminin bir çýpaya ihtiyacý varsa, o çýpayý kendisi oluþturur. Doðruyu bildiðiniz zaman dýþardan bir çýpaya ihtiyacýnýz olmaz. Dýþardan bir çýpaya ihtiyacý olduðunu düþünmek, kendi yönetim tarzýna güvenmemektir.

Haber: Gülümhan GÜLTEN/ANKARA

VATAN